بینش آی کی دو آی کی کای آی کی دو روش هماهنگی روحانی است . بنيانگذار آی کی دو « مـریهه وشیـبـا » پس از سالها تحقیق پیوسته ، تمرين و پیشـرفت ، آن را پایه گذاری كرد . آی کی دو هنـر مطـابـقـت و یگانگی با طبیعت است . در آن هیچ دوگانگی ، درگیـری وتضـادی وجود ندارد . تنهـا فعالیت هماهنـگی افـراد با روح طبیعت است كه به چشم میخـورد . تكنیـكهی آی کی دو  برای بدست آوردن اين همـاهنـگی است .

*  آی کی دو روش سازگاری و درك عاينی و جسمی اصل وحدت تمام موجودات است .  همانگونه كه بنيانگذار آی کی دو میگوید : « آی کی دو همـاننـد یك قطـب نماست كه همـواره جهت یك مصالحه بزرگ را نشان میدهد.اين همان چیـزی است كه در مذهب به آن بهشـت و یا جهـان متعـالی می گويند .» اين بـدين معنـاست كه آیا واقعاً لازم می بينیـد ، وقتی دشمنی وجود ندارد و یا در دنیائی بدون تضاد و درگیری در محضر آفریـدگـار مبارزه كنید ؟ اين یكی شدن با حیات و مركز هستی , با خلوص نیت و سازگاری , با هدف ايجاد بهشتی پاك و دلپذیر در اين جهان است .  ما برای دستیابی به اين « طریقت » بايد از طـریق صرف تمرين حالت « پیـروزی - آي كی دو » را تجـربه كنیم . « پیروزی - اي كی » یا « ماسـا كـاتسو » به اين معناست كه « حقیقت ، پیروزی آفرين است . پس من پیـروزی آفـرين هستـم .» ما با اين اعتقاد كه حقیقت پیروزی خواهد آفرید با ايمانی راسخ برای نابودی تمام پلیـدیهاي روی زمين پیش خواهیم رفت و بعد از آن به جايی خواهیم رسید كه نه بدی وجود دارد و نه خوبی . با انجام اين كار ما بر نفس خودمان نیز پیروز می شویم . وقتی حقیقت پیروز شد و ما بر خود غلبه یافتیم ، رسالتی كه به هر یك از ما سپرده شده است به انجام رسیده است . اگر ما بواقع در جستجوی اين باشیم ، رضايت از خود قابل پذیرش و یا امكـانپذیر نخواهد بود .  بنيانـگـذار آی کی دو اين رسالت را در شعارهاي آموزشی خود اينطور توضیح می دهد :  « از طریق اي - كی تمام نیـروهايتـان را تا آنجا گسترش دهید كه به هماهنگی مسالمـت آمیز با دنیا برسید »  « از طریق فعالیتهاي روحانی خود ، خویشتن را در یگـانه پـروردگار غـرق كنیـد »   « از طریق حقیقت ، حقیقت نهفته یگانگی تمام موجودات را بشناسید .»  « دشمنی را كه در جسمتان پنهان است از بين ببرید و بگذارید تمام موجودات فریاد هـورا بكشند .» استاد آق ساقلو در طول تاریخ كشور ژاپن كه مردم اين كشور ، متقـابلاً به اين ماهیـت بوده (روش رزمی ) و در روح نهفتـه آن باور داشته اند . مثالهاي متعددی وجود دارد كه یك ، به اصطلاح استـاد شمشیربازی كـه بدلیل عدم خویشتنداری و یا از دست دادن سلامت نفس خود ، رو به انحطـاط میـرود . اين مدارك ضبط شده هشدارهائی برای ما هستند تا بدانیم باید به «پیروزی - ای كی » دست یابیم . گرچه بناينگذار آی کی دو تكنیكهاي متعدد فیزیكی بسیار سخت و در بسیاری موارد مشكل تر مرتبط است . او هر چه بیشتر تمرين میكرد بیشتر در می يافت كه تنها قدرت و تكنیك را فرا گرفته و مطالعه كرده است .  با اينحال آموزشهاي روحانی او با یك سری مبارزات بسیار سخت و در بسیاری موارد مشكل تر مرتبط است . او هر چه بیشتر تمرين می كرد بیشتر در می يافت كه قدرت و تكنیك تنها كافی نیست با آنها احساس رضایت نمیكرد . بمنظور پیشرفت خود و افكارش می بايست وارد آن قلمرو روحانی شود و از آن مانع بزرگ عبور كند .  وشیـبـا می گوید كه به او الهام شد و او خود را تجسمی طلائی احساس كرد و اين شروع آی کی دو بود . گفته هاي وی نشان می دهد كه راز آی کی دو در وحدت روح ، ذهن و جسم جاي دارد كه او آن را از طریق مبارزه شدید بدست آورد . می بينیم كه روند آموزشی وی از جسم به ذهن و از هنر به طریقت می رود . با اينحال بايد به یاد داشته باشیم كه آی کی دو هنر رزمی است ، ما باید قوی باشیم ، باید آنچنان قوی باشیم كه هراندازه بدی پیشروی كند ، بتوانیم آن را دفع كنیم و از عدالت حمايت كنیم .  وشیـبـا درنتیجه تمرين و آموزش پايان ناپذیرش به درك آی کی دو نائل آمد . آی کی دوئی كه ماهیتهـا را با قـوانين طبیعی هستی سازگار میكند و به روح اين جهان دست میابد . تمام جسم از اين روح سرشار است و قدرتی عظیـم ، فراتر از انتظـارات فرد در آن گسترده است .     وشیـبـا می گوید : « اين دنیا را انسان باید اداره كند . اين جهان بشر است .  اگر چشمان خود را ببندید چیزی نمی بينید .  اگر از خواسته ها و خودخواهی هاي خود دست بردارید كل جهـان از آن شما خواهد بود .« اي كی ، هماهنگی روحی و جسمی اينگونه روشهاست .» اين عالیتـرين حالت آی کی دو است كه با روح هستی یكی می شود . بهمين دلیل است كه بودو « وحدت و یگانگی » نامیده می شود .    بنيان گـذار آی کی دو همچنين می گوید : « آي  كی دو» باين خود حقیقت است . روش فـرا خوانـدن افراد و آشتی دادن آنها با عشق است ، ممكن است مهاجم ، هنگامی با عصبـانیت  بسوی ما حمله كند كه در اين حالت با لبخند با آنها سازش كنید . اين روش صحیح اي كی است .»  اگر شما اين آموزش را درك نكنید و از آی کی دو فقط برای مبارزه استفاده كنید ، هرگز به راز آن پی نخواهید برد . شاید با خواندن اين مقدمه به ايده اي كلی در باره آی کی دو دست یافته باشید ، ولی معنی واقعی آن تنها در عمـل بدست خواهد آمد .  والسـلام احمـد علی آق ساقلـو / زمستان 1380